Μια πανδημία ή μια επιδημία μπορεί να τελειώσει με περισσότερους από ένα τρόπο, όπως δείχνει η ιστορία, και το ερώτημα -που αφορά και την τωρινή Covid-19- είναι ποιος αποφασίζει το τέλος της κρίσης και κατά πόσο όλοι συμφωνούν σε αυτό. 

Οι ιστορικοί επισημαίνουν ότι συνήθως σε μια πανδημία υπάρχει είτε ένα ιατρικό είτε ένα κοινωνικό τέλος και αυτά τα δύο κατ' ανάγκη δεν συμβαδίζουν. Η συνέπεια είναι ότι μπορεί να δημιουργηθεί ένταση ανάμεσα στους επιστήμονες και σε ένα μέρος των πολιτών.

Το ιατρικό τέλος συμβαίνει, όταν τα νέα κρούσματα και οι θάνατοι σταδιακά εξαφανίζονται χωρίς να αναζωπυρώνονται. Το κοινωνικό τέλος συμβαίνει, όταν ο φόβος της λοίμωξης εξαφανίζεται μεταξύ των ανθρώπων. Δυστυχώς, το δεύτερο μπορεί να συμβεί πριν το πρώτο. Με άλλα λόγια, ένα τέλος μπορεί να ανακηρυχθεί πρόωρα όχι επειδή πράγματι η λοιμώδης νόσος έχει εξαφανιστεί, αλλά επειδή οι άνθρωποι κουράστηκαν να ζουν φοβισμένοι και επειδή συνήθισαν να ζουν με τη νόσο.

«Όταν οι άνθρωποι ρωτάνε 'πότε επιτέλους θα τελειώσει όλο αυτό;', αναρωτιούνται για το κοινωνικό τέλος», δήλωσε στους «Τάιμς της Νέας Υόρκης» ο ιστορικός της ιατρικής δρ Τζέρειμ Γκριν του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς.

Αυτό φαίνεται ήδη να συμβαίνει σε διάφορες χώρες. Όπως λέει ο ιστορικός του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ 'Αλαν Μπραντ, «βλέπουμε στη διαμάχη για το άνοιγμα της οικονομίας ότι πολλά ερωτήματα σχετικά με το αποκαλούμενο τέλος δεν αφορούν ιατρικά και θέματα δημόσιας υγείας, αλλά κοινωνικοπολιτικές διαδικασίες».

«Το τέλος μπορεί να είναι πολύ, πολύ ταραγμένο…Για ποιον τελειώνει μια επιδημία και ποιος θα το πει αυτό;», αναρωτήθηκε η ιστορικός του βρετανικού Πανεπιστημίου του Έξετερ Ντόρα Βάργκα.

Πανώλη, ευλογιά και γρίπη

Η βουβωνική πανώλη, που προκαλείται από το βακτήριο Yersinia pestis (το οποίο ζει σε ψύλλους που ζουν σε τρωκτικά) και η οποία μεταδίδεται μεταξύ των ανθρώπων όχι μόνο μέσω μολυσμένων ζώων αλλά και μέσω αναπνευστικών σταγονιδίων, είχε τρία μεγάλα κύματα: την εποχή του Ιουστινιανού τον 6ο αιώνα, τον Μεσαίωνα (14ος αιώνας) όταν έμεινε γνωστή ως «Μαύρος Θάνατος» (σκοτώνοντας σχεδόν τον μισό πληθυσμό της Κίνας από όπου προήλθε, καθώς και το ένα τρίτο των κατοίκων της Ευρώπης) και την πανδημία στο τέλος του 19ου αιώνα και στην αρχή του 20ού αιώνα.

Μέχρι σήμερα δεν είναι ξεκάθαρο πώς δόθηκε ένα τέλος στην πανώλη. Μερικοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ο κρύος καιρός σκότωσε τους ψύλλους ξενιστές του φονικού βακτηρίου (όμως αυτό δεν εμπόδιζε την αερογενή μετάδοση), ενώ άλλοι ότι βοήθησε κάποια βιολογική αλλαγή στα τρωκτικά. Μια τρίτη υπόθεση είναι ότι το βακτήριο εξελίχθηκε σε λιγότερο θανατηφόρο και μια άλλη πιθανότητα είναι ότι τα δραστικά μέτρα των ανθρώπων (π.χ. κάψιμο ολόκληρων χωριών και γειτονιών στην Ινδία) έβαλε ένα «φρένο» στην εξάπλωση του. Πάντως -ας το θυμόμαστε αυτό- η πανώλη δεν έχει εξαφανιστεί τελείως και κατά καιρούς αναφέρονται σπάνια περιστατικά μόλυνσης ανθρώπων, τα οποία θεραπεύονται αποτελεσματικά με αντιβιοτικά και δεν γίνονται εστίες μετάδοσης.

Η άλλη μεγάλη «κατάρα» της ανθρωπότητας, η ευλογιά, που εμφανίστηκε σε απανωτά επιδημικά κύματα κατά τα τελευταία τουλάχιστον 3.000 χρόνια και η οποία σκότωνε περίπου το 30% των αρρώστων, είχε σαφές ιατρικό τέλος. Θεωρείται όμως μάλλον ειδική περίπτωση, επειδή υπάρχει πια αποτελεσματικό εμβόλιο που παρέχει προστασία εφ' όρου ζωής, ενώ ο ιός που την προκαλεί (Variola minor) δεν έχει ζώο ξενιστή, συνεπώς αν η νόσος εξαφανιστεί στους ανθρώπους, δεν μπορεί να βρει καταφύγιο στο ζωικό βασίλειο. Επίσης τα συμπτώματα της είναι τόσο χαρακτηριστικά, που η λοίμωξη είναι προφανής (χωρίς ασυμπτωματικούς φορείς) και άρα εύκολο να μπουν σε καραντίνα όλα τα κρούσματα και να γίνει ιχνηλάτηση επαφών. Ο τελευταίος άνθρωπος που μολύνθηκε από ευλογιά στον κόσμο, ήταν το 1977 ένας Σομαλός μάγειρας νοσοκομείου, ο οποίος πέθανε τελικά από ελονοσία το 2013.

 Η «ισπανική γρίπη» εν μέσω Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, η οποία εκτιμάται ότι σκότωσε τουλάχιστον 50 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, ιδίως νέους και μεσήλικες (αντίθετα με τον κορονοϊό που «προτιμά» ηλικιωμένους), είχε κυρίως κοινωνικό και όχι ιατρικό τέλος. Ο «μεγάλος πόλεμος» είχε μόλις τελειώσει, οι άνθρωποι ήθελαν να κάνουν μια νέα αρχή, μια νέα εποχή άρχιζε για την ανθρωπότητα και όλοι ήθελαν να αφήσουν πίσω τους τον εφιάλτη τόσο των χαρακωμάτων όσο και της γρίπης. Μέσα στον 20ό αιώνα ακολούθησαν και άλλες λιγότερο σοβαρές πανδημίες γρίπης, με χειρότερη εκείνη του 1968, με επίκεντρο το Χονγκ Κονγκ, όταν περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι πέθαναν παγκοσμίως, κυρίως άνω των 65 ετών. Εκείνος ο ιός ακόμη κυκλοφορεί ως εποχική γρίπη.

Και το τέλος της Covid-19;

Τι θα συμβεί με την Covid-19; Οι ιστορικοί θεωρούν πιθανό ότι θα τελειώσει κοινωνικά, προτού τελειώσει ιατρικά. Αρκετοί άνθρωποι, μπορεί να έχουν μπουχτίσει από τους περιορισμούς, ώστε θα ανακηρύξουν το τέλος της πανδημίας, παρόλο που ο κορονοϊός SARS-CoV-2 θα συνεχίσει να «σιγοκαίει» μεταξύ του πληθυσμού. Και το κοινωνικό τέλος ίσως έλθει πριν καν βρεθεί αποτελεσματικό εμβόλιο ή αντι-ιική θεραπεία.

«Νομίζω πως υπάρχει αυτό το κοινωνικό ψυχολογικό ζήτημα της εξάντλησης και της δυσφορίας. Μπορεί να φθάσουμε σε μια στιγμή που οι άνθρωποι απλώς θα πουν: Αρκετά, μου αξίζει να επιστρέψω στην κανονική ζωή μου», δήλωσε η ιστορικός Ναόμι Ρότζερς του Πανεπιστημίου Γιέηλ.

Και αυτό ακριβώς φαίνεται να συμβαίνει τώρα π.χ. σε μερικές πολιτείες των ΗΠΑ που βιάζονται να άρουν τα περιοριστικά μέτρα, λες και ο κορονοϊός έχει πια εξαφανιστεί, με αποτέλεσμα να αψηφούν τις προειδοποιήσεις των αρχών δημόσιας υγείας ότι κάτι τέτοιο είναι πρόωρο. Αλλά καθώς η ψυχολογική διάσταση έρχεται να «δέσει» με την οικονομική καταστροφή λόγω του lockdown, οι ιστορικοί θεωρούν πιθανό ότι ολοένα περισσότεροι άνθρωποι θα είναι πρόθυμοι να πουν «αρκετά έως εδώ».

«Υπάρχει ένα είδος σύγκρουσης τώρα», σύμφωνα με τη Ρότζερς, καθώς οι αρχές δημόσιας υγείας και οι επιστήμονες έχουν ως στόχο ένα ιατρικό τέλος, αλλά αρκετοί πολίτες προτιμούν ένα κοινωνικό τέλος. Ο προσδιορισμός του τέλος της τωρινής πανδημίας, σύμφωνα με τον Μπραντ, «θα είναι μια μακρά και δύσκολη διαδικασία».

Πηγή: ΑΠΕ - ΜΠΕ

Περισσότερα ΝΕΑ

  • «Σπίτι μου σπιτάκι μου…» Άπιαστο όνειρο η απόκτηση ιδιόκτητης στέγης
    «Σπίτι μου σπιτάκι μου…» Άπιαστο όνειρο η απόκτηση ιδιόκτητης στέγης H δραματικά ψηλή αύξηση στο κόστος ανέγερσης κατοικιών της τάξης του 20% σβήνει τις ελπίδες των νεαρών ζευγαριών και των χαμηλο-μεσαίων εισοδηματικά στρωμάτων της κοινωνίας, για απόκτηση ιδιόκτητης στέγης. Το ΑΚΕΛ και το ταξικό συνδικαλιστικό Κίνημα της ΠΕΟ τονίζοντας ότι η στέγη είναι κοινωνικό αγαθό καλούν την κυβέρνηση να υιοθετήσει πολιτικές στέγασης με κοινωνικό πρόσημο.
  • ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ: To Βέλγιο κλείνει τα σύνορα του σε ταξιδιώτες από τη Βρετανία λόγω της μετάλλαξης Δέλτα
    ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ: To Βέλγιο κλείνει τα σύνορα του σε ταξιδιώτες από τη Βρετανία λόγω της μετάλλαξης Δέλτα To Βέλγιο θα απαγορεύσει την είσοδο στο έδαφός του σε όλους τους ταξιδιώτες από τη Βρετανία που δεν είναι πολίτες της ΕΕ, σε μια προσπάθεια να περιορίσει την εξάπλωση του παραλλαγμένου στελέχους Δέλτα του κορωνοϊού.
  • O Δωδεκάλογος της Διακήρυξης του Πόρτο για τα κοινωνικά δικαιώματα
    O Δωδεκάλογος της Διακήρυξης του Πόρτο για τα κοινωνικά δικαιώματα  Διακήρυξη 12 σημείων με την οποία αποδέχονται ότι ο ευρωπαϊκός πυλώνας των κοινωνικών δικαιωμάτων αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο της ανάκαμψης, δεσμεύονται στη διασφάλιση ίσων ευκαιριών για όλους, ότι κανείς δεν μένει πίσω, αλλά και σε δίκαιους μισθούς, καταπολέμηση της φτώχειας και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, υιοθέτησαν οι 27 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων στο Πόρτο.
  • Covid_19: Η Γερμανία προχωρεί στην αγορά 20 εκ. δόσεων του ρωσικού εμβολίου Sputnik V
    Covid_19: Η Γερμανία προχωρεί στην αγορά 20 εκ. δόσεων του ρωσικού εμβολίου Sputnik V Η Γερμανία σχεδιάζει να αγοράσει 30 εκατομμύρια δόσεις του Sputnik V, του ρωσικού εμβολίου κατά της COVID-19, το οποίο δεν έχει λάβει ακόμη την έγκριση από την ευρωπαϊκή ρυθμιστική αρχή, δήλωσε την Πέμπτη ο πρωθυπουργός του κρατιδίου της Σαξωνίας Μίχαελ Κρέτσμερ από τη Μόσχα. Ο Γερμανός υπουργός Υγείας Γενς Σπαν είχε δηλώσει νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι η Γερμανία διαπραγματεύεται με την Ρωσία για μια συμφωνία αγοράς εκ των προτέρων δόσεων του Sputnik V.
  • Επίσημες συνομιλίες Ρωσίας – Γερμανίας για το «συμβόλαιο προαγοράς» του εμβολίου Sputnik V
    Επίσημες συνομιλίες Ρωσίας – Γερμανίας για το «συμβόλαιο προαγοράς» του εμβολίου Sputnik V Η Γερμανία ξεκίνησε τις συνομιλίες με την Ρωσία για «συμβόλαιο προαγοράς», σχετικά με το εμβόλιο Sputnik V. Συγκεκριμένα, η Μόσχα ανακοίνωσε πως άρχισε τις «συνομιλίες» με εκπροσώπους από το Βερολίνο για την πώληση του ρωσικού εμβολίου.

About US

H gnomionline είναι το ειδησεογραφικό portal της Εβδομαδιαίας Πολιτικής Εφημερίδας «ΓΝΩΜΗ» με κύρια αποστολή την ενημέρωση των επισκεπτών του για τα μεγάλα γεγονότα της τρέχουσας επικαιρότητας.

Είναι δομημένη σε κατηγορίες για εύκολη αναζήτηση από τους χρήστες, με κυριότερα πεδία τα εξής: Πολιτική, οικονομία, συνδικαλιστικά, ιδεολογικά, πολιτισμός, επιστήμη, τεχνολογία, περιβάλλον, υγεία, αθλητισμός.

 

Πρωτοσελιδο

Subscribe

 

* indicates required

Please select all the ways you would like to hear from Gnomionline Newspaper:

You can unsubscribe at any time by clicking the link in the footer of our emails. For information about our privacy practices, please visit our website.

We use Mailchimp as our marketing platform. By clicking below to subscribe, you acknowledge that your information will be transferred to Mailchimp for processing.

 

Επικοινωνια

  • Λουτρακίου 3Β,2027,Στρόβολος
  • ΤΗΛ: 22311873 , FAX: 22316793
  • gnomi.newspaper@cytanet.com.cy
Top